ข้อเสนอของสภาเกษตรกรแห่งชาติ

1) แก้ไขเพิ่มเติมนิยาม คำว่า ระบบเกษตรพันธสัญญา

กำหนดให้รวมถึงธุรกิจที่ระดมทุนเพื่อการผลิตทางการเกษตรที่มีวัตถุประสงค์ประกอบธุรกิจการผลิต แปรรูป จำหน่ายหรือการส่งออกผลิตผลทางการเกษตร หรือให้บริการด้านระบบการผลิตสินค้า หรือปัจจัยการผลิตทางการเกษตรในระบบเกษตรพันธสัญญาด้วย เพื่อให้ครอบคลุมกับระบบสัญญาที่เกี่ยวเนื่องกับการเกษตรในปัจจุบันที่มีการทำสัญญาระดมทุนร่วมหุ้นเพื่อการผลิตทางการเกษตร รวมทั้งเสนอให้นิยามคำอื่น ๆ ที่สำคัญ เช่น การลงทุนทางการเกษตร นายทะเบียน เงินประกันสัญญา

2) แก้ไขเพิ่มเติมอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรพันธสัญญา

เช่น ให้มีอำนาจกำหนดแนวทางหรือมาตรการในการกำกับ ควบคุมตรวจสอบ และติดตามการทำสัญญาและการปฏิบัติตามสัญญา (เดิม ไม่มี) และให้มีอำนาจทำการแจ้งเตือน แนะนำ สั่งให้มีการสอบสวนข้อเท็จจริงกรณีที่มีรายงานว่าคู่สัญญามีการกระทำหรือพฤติกรรมที่สุ่มเสี่ยงที่จะกระทำฝ่าฝืนบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ (เดิม มีอำนาจในการออกประกาศให้ทราบถึงพฤติกรรมที่มีการฝ่าฝืนแล้วเท่านั้น) เพื่อคุ้มครองสิทธิประโยชน์ของเกษตรยิ่งขึ้น

3) การเพิ่มเติมให้มี “คณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรพันธสัญญาจังหวัด” และ “นายทะเบียนเกษตรพันธสัญญาจังหวัด”

เพื่อกระจายอำนาจและภารกิจสู่ระดับจังหวัด (เดิม ไม่มี)

4) การกำหนดขอบเขตนายทะเบียนในการออกใบรับรอง
การจดแจ้งขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบธุรกิจทางการเกษตร

เนื่องจากข้อเสนอแก้ไขเพิ่มเติมนี้กำหนดให้มีนายทะเบียนเกษตรพันธสัญญาจังหวัดขึ้น จึงต้องมีการกำหนดขอบเขตในการออกใบรับรองระหว่างนายทะเบียนเกษตรพันธสัญญาจังหวัดกับนายทะเบียนเกษตรพันธสัญญาแห่งชาติ (เดิม ไม่มี)

5) แก้ไขเพิ่มเติมการทำสัญญาในระบบเกษตรพันธสัญญา

เช่น การกำหนดให้นายทะเบียนผู้ประกอบการและผู้แทนสำนักงานอัยการสูงสุดหรือผู้แทนสำนักงานอัยการจังหวัดต้องให้ความรู้ ความเข้าใจข้อความที่ระบุในสัญญารวมทั้งสิทธิต่าง ๆ ของเกษตรกรที่ สามารถดำเนินการได้ตามสัญญา ตลอดจนให้คำแนะนำปรึกษาแก่เกษตรกรในการเพิ่มเติมสัญญาหรือการบอกเลิกสัญญา (เดิม ไม่ได้กำหนด) เพื่อให้เกษตรกรเข้าใจข้อความและเงื่อนไขต่าง ๆ ก่อนที่จะลงนามในสัญญา อันเป็นการลดความเสียเปรียบในการทำสัญญาของเกษตรกร

6) เพิ่มข้อตกลงหรือเงื่อนไขในสัญญาที่ไม่มีผลใช้บังคับ

โดยเพิ่มกรณีเป็นเกษตรพันธสัญญาเกี่ยวกับการระดมทุน ให้ถือว่าการลดจำนวนเงินปันผล และการงดจ่ายเงินคืนผลประโยชน์ หรือให้เพิ่มทุนเป็นข้อตกลงหรือเงื่อนไขที่ไม่มีผลบังคับใช้ในสัญญา

7) เพิ่มอำนาจของคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรพันธสัญญา

โดยให้มีอำนาจยึดหลักทรัพย์ค้ำประกันสัญญาเพื่อนำมาเยียวยาเกษตรกรในกรณีที่ผู้ประกอบธุรกิจทางการเกษตรไม่ปฏิบัติตามสัญญาจนเกิดความเสียหายต่อเกษตรกร

8) แก้ไขเพิ่มเติมกรณีการบอกเลิกสัญญาในระบบเกษตรพันธสัญญา ก่อนสิ้นกำหนดเวลาที่กำหนดไว้ในสัญญา

โดยกำหนดเพิ่มให้การบอกเลิกสัญญาต้องกระทำร่วมกันระหว่างคู่สัญญาต่อหน้านายทะเบียนเกษตรพันธสัญญา เพื่อลดโอกาสการบอกเลิกสัญญาที่ทำให้เกษตรกรเสียเปรียบ

9) เพิ่มให้มีการกำหนดผู้รับผิดชอบในการไกล่เกลี่ยกรณีที่การพิพาทครอบคลุมหลายพื้นที่ หรือพื้นที่ข้อพิพาทกระจายอยู่ทุกภูมิภาค

เนื่องจากปัจจุบันผู้ประกอบธุรกิจทางการเกษตรมีกรณีที่ทำสัญญาในลักษณะเดียวกันข้ามเขตหลายพื้นที่

10) แก้ไขเพิ่มเติมบทกำหนดโทษ

โดยเพิ่มให้มีการยึดหลักทรัพย์ประกันสัญญา หากผู้ประกอบธุรกิจทางการเกษตรฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้หรือไม่ปฏิบัติตามสัญญาหรือให้ยึดทรัพย์ผู้เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดและให้ตกเป็นของแผ่นดิน หากมีกรณีศาลพิจารณาคดีแล้ว หรือผู้ก่อความเสียหายหนีคดีและเข้าข่ายเป็นการฉ้อโกง เอารัดเอาเปรียบเกษตรกร มีมูลค่าความเสียหายไม่น้อยกว่า 100 ล้านบาท