รายงานผลการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568

          คณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบรายงานผลการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการป้องกันปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ตามที่กระทรวงยุติธรรมเสนอ และให้เสนอสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาต่อไป รวมทั้งเห็นชอบให้นำข้อเสนอแนะของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเป็นข้อสังเกตของคณะรัฐมนตรี และนำเสนอสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาต่อไป

          สาระสำคัญของเรื่อง

          1. รายงานผลการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการป้องกัน ปราบปรามและแก้ไขปัญหายาเสพติด ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ที่กระทรวงยุติธรรมเสนอเป็นการดำเนินการเกี่ยวกับผลการปฏิบัติงานในด้านต่าง ๆ ของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด ประกอบด้วยผลการดำเนินงาน ด้านการป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด โดยมีสาระสำคัญ ได้แก่

              1.1 มาตรการป้องกันยาเสพติด โดยเน้นการป้องกันบุคคลไม่ให้เข้าไปเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ทั้งในด้านการเสพและการค้ายาเสพติดในกลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ เช่น กลุ่มเด็กและเยาวชน ประชาชนทั่วไป และกลุ่มเสี่ยง รวมถึงการเฝ้าระวังและป้องกันความเสี่ยงเชิงพื้นที่ทั้งพื้นที่หมู่บ้าน/ชุมชน สถานศึกษา และพื้นที่ สื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งมาตรการดังกล่าวยังคงมีปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการ เช่น การดำเนินงานที่ผ่านมาเน้นในกลุ่มเด็กและเยาวชนที่อยู่ในระบบมากกว่ากลุ่มผู้มีโอกาสเข้าไปเกี่ยวข้องกับยาเสพติด (กลุ่มเสี่ยง/กลุ่มเปราะบาง) ทำให้ไม่สามารถลดจำนวนผู้เสพรายใหม่ ผู้ค้ารายใหม่ และการกลับไปกระทำผิดซ้ำ จึงได้มีข้อเสนอแนะ เช่น ควรเน้นดำเนินการในกลุ่มเสี่ยง/กลุ่มเปราะบาง โดยจัดกิจกรรมเสริมสร้างการป้องกันและการตระหนักรู้ให้มีความเหมาะสมในแต่ละกลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้รู้จักการปฏิเสธ และส่งผลต่อการป้องกันไม่ให้เป็น ผู้เสพรายใหม่ ผู้ค้ารายใหม่ และไม่กลับไปกระทำผิดซ้ำ

              1.2 มาตรการปราบปรามยาเสพติด โดยเน้นการสกัดกั้นยาเสพติด สารตั้งต้นและเคมีภัณฑ์ ไม่ให้เข้าออกในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ ปราบปรามการลักลอบลำเลียงยาเสพติดตามเส้นทางคมนาคม การใช้ช่องทางลำเลียงยาเสพติดผ่านทางระบบโลจิสติกส์ ซึ่งมาตรการดังกล่าวยังคงมีปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการ เช่น การสกัดกั้นยังขาดแผนการสกัดกั้นยาเสพติดในภาพรวมของประเทศอย่างครอบคลุม เป็นทิศทางเดียวกัน และการปฏิบัติยังคงเป็นไปตามบทบาท ภารกิจของหน่วยเป็นหลักจึงอาจยังไม่มีการบูรณาการเท่าที่ควร จึงได้มีข้อเสนอแนะ เช่น ควรเพิ่มและพัฒนาประสิทธิภาพด้านการข่าวและการสืบสวน ขยายผลโดยการเสริมสร้างและผลักดันความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้าน ในการสืบสวนจับกุมและขยายผล รวมทั้งนำเทคโนโลยีมาใช้ในการสืบสวนและขยายผล ตลอดจนบูรณาการการทำงานร่วมกันระหว่างตำรวจ ทหารและฝ่ายปกครอง

              1.3 มาตรการยึดทรัพย์สินคดียาเสพติด โดยเน้นการยึด อายัดทรัพย์สิน เพื่อทำลายเครือข่ายการค้ายาเสพติด ด้วยการสืบสวน สอบสวน ปราบปราม ขยายผล ผู้ค้ายาเสพติด ผู้สมคบ สนับสนุนช่วยเหลือ และเครือข่ายการค้ายาเสพติดเพื่อนำไปสู่การตรวจสอบ ยึด และอายัดทรัพย์สิน ตลอดจนบูรณาการกฎหมายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

              1.4 มาตรการแก้ไขปัญหาผู้เสพ ผู้ติดยาเสพติด มุ่งเน้นการแก้ปัญหา ผู้เสพ/ผู้ติดยาเสพติด เพื่อลดผลกระทบต่อสังคม วางระบบบริหารจัดการผู้เสพ ตั้งแต่เข้าสู่กระบวนการบำบัดรักษาไปจนถึงการติดตาม ช่วยเหลือ ฟื้นฟูสภาพทางสังคมให้ผู้เสพ/ผู้ติดได้รับการดูแลที่ครบวงจรและเหมาะสมกับ แต่ละบุคคล ตลอดจนส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแล ช่วยเหลือผู้เสพยาเสพติดให้ได้รับการดูแลอย่างไม่เลือกปฏิบัติ มุ่งเน้นการฟื้นฟูทุนมนุษย์มุ่งลดผลกระทบต่อสุขภาพ สังคม และชุมชน ซึ่งมาตรการดังกล่าวยังคงมีปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการ เช่น การนำผู้เสพ/ผู้ติด เข้าสู่กระบวนการบำบัดและฟื้นฟูสภาพทางสังคมที่ผ่านมา ไม่สามารถติดตามและฟื้นฟูสภาพทางสังคมให้มีประสิทธิภาพได้ จึงส่งผลให้กลับมาเสพซ้ำ จึงได้มีข้อเสนอแนะ เช่น ควรกำหนดให้มีการนำผู้เสพ/ผู้ติด เข้าสู่ระบบการบำบัดตามความเหมาะสมและดำเนินการติดตามดูแลช่วยเหลือตลอดจนฟื้นฟูสมรรถภาพให้กลับคืนสู่สังคมตามเจตนารมณ์ของประมวลกฎหมายยาเสพติด

              1.5 มาตรการความร่วมมือระหว่างประเทศ เสริมสร้างบทบาทของประเทศไทยให้เป็นแกนกลางในการประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อการแก้ไขปัญหายาเสพติด ผ่านกลไกความร่วมมือในทุกระดับ

              1.6 มาตรการบริหารจัดการ การพัฒนาปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด เสริมสร้างสมรรถนะของบุคลากรในการปฏิบัติงานด้านยาเสพติด พัฒนางานวิชาการและศึกษาวิจัย การพัฒนาการตรวจพิสูจน์ยาเสพติด การควบคุมและส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากพืชเสพติด การบูรณาการฐานข้อมูลเพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหายาเสพติด และการสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ซึ่งมาตรการดังกล่าวยังคงมีปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการ เช่น การบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เน้นการดำเนินการตามตัวชี้วัดที่กำหนดในเชิงปริมาณ ซึ่งอาจไม่สามารถสะท้อนถึงผลสัมฤทธิ์ในการแก้ไขปัญหายาเสพติดที่มุ่งลดผลกระทบ ความเดือดร้อนของประชาชนที่เกิดขึ้นต่อสังคมและประเทศชาติจึงมีข้อเสนอแนะว่า ควรมีการกำกับติดตามให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องบูรณาการร่วมกันภายใต้นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการป้องกันปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด ขับเคลื่อนงานด้านยาเสพติด โดยเน้นการบูรณาการทุกภาคส่วน ทั้งภาคประชาชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหายาเสพติด

               1.7 ผลสัมฤทธิ์การดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติดปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 เช่น ตัวชี้วัดที่ 1 สัดส่วนผู้เกี่ยวข้องกับยาเสพติดต่อประชากรลดลง เป้าหมาย 9 คน ต่อประชากร 1,000 คน ผลการดำเนินงาน 7.56 คน ต่อประชากร 1,000 คน (ประชากรทั้งหมด 65,951,210 คน มีผู้เกี่ยวข้อง 498,565 คน คิดเป็น ร้อยละ 7.56) ตัวชี้วัดที่ 2 ร้อยละของคดีอาชญากรรมที่เกี่ยวเนื่องกับยาเสพติดลดลง เป้าหมาย ไม่เกินร้อยละ 4 ผลการดำเนินงาน ร้อยละ 3.28 (จำนวนคดีอาชญากรรมทั้งหมด 97,938 คดี คดีที่เกี่ยวเนื่องกับยาเสพติด 3,216 คดี คิดเป็นร้อยละ 3.28)

              1.8 สรุปผลการสำรวจความคิดเห็นของประชาชนในการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 โดยสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดร่วมกับสำนักงานสถิติแห่งชาติและกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เก็บรวบรวมข้อมูลประชาชนที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไปในชุมชน/หมู่บ้านเป้าหมายในการแก้ไขปัญหายาเสพติดทั่วประเทศ ครัวเรือนละ 1 ราย จำนวนประชากรตัวอย่าง ทั้งสิ้น 31,500 ราย โดยส่วนมากมีระดับความพึงพอใจอยู่ในระดับปานกลาง-มากที่สุด และข้อเสนอแนะแนวทางการป้องกัน ปราบปราม และบำบัดรักษาผู้เสพ/ ผู้ติดยาเสพติด การติดตามช่วยเหลือผู้ผ่านการบำบัดรักษา เช่น ประชาชนต้องการให้มีการปราบปรามยาเสพติดอย่างจริงจังและต่อเนื่อง (ร้อยละ 48.8) ประชาชนต้องการให้ใช้กฎหมายลงโทษผู้เกี่ยวข้องกับยาเสพติดอย่างเด็ดขาด (ร้อยละ 43.8) เป็นต้น

          2. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเห็นชอบรายงานดังกล่าว โดยกระทรวงการต่างประเทศพร้อมสนับสนุนและร่วมมือกับกระทรวงยุติธรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการฯ โดยเฉพาะในส่วนมาตรการความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อส่งเสริมบทบาทนำของไทยในการแก้ไขปัญหายาเสพติดและผลักดันประเด็นที่เป็นผลประโยชน์ของไทยในกรอบความร่วมมือด้านการต่อต้านยาเสพติดในทุกระดับต่อไป และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้มีบทบาทภารกิจในการสนับสนุนการดำเนินการตามมาตรการ ป้องกันยาเสพติด โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน รวมถึงกลุ่มเปราะบางอื่น ๆ พร้อมทั้งสนับสนุนการดำเนินงานในขั้นตอนของการฟื้นฟูสภาพสังคมร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและชุมชนในการดูแลผู้ป่วยภายหลังกระบวนการบำบัดรักษา เพื่อพัฒนาศักยภาพให้ผู้ป่วยสามารถกลับคืนสู่ครอบครัว ชุมชน และสังคมได้โดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติ สามารถประกอบอาชีพสุจริตและพึ่งพาตนเองได้

          3. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีมีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการแพร่ระบาดของสารเสพติด LSD (Lysergic Acid Diethylamide) หรือแสตมป์เมา ซึ่งกำลังแพร่ระบาดในกลุ่มเด็กและเยาวชน เนื่องจากมีรูปร่างลักษณะคล้ายกับสติกเกอร์ที่พิมพ์ลายการ์ตูน หรือภาพ ที่มีสีสันสดใส ทำให้ดึงดูดเด็กและเยาวชนได้ง่าย ประกอบกับสารเสพติดดังกล่าวสามารถเสพได้โดยการแปะสติกเกอร์ลงบนบริเวณผิวหนัง จึงเป็นที่นิยมในกลุ่มเด็กและเยาวชน โดยสารเสพติดจะซึมเข้าสู่ร่างกาย ส่งผลให้ผู้เสพเกิดภาพหลอน การรับรู้ผิดเพี้ยน ไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้ก่อให้เกิดพฤติกรรมก้าวร้าว และหวาดระแวงขั้นรุนแรง ดังนั้น สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดจึงควรบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการควบคุมและสกัดกั้นสารเสพติดดังกล่าวในพื้นที่ใกล้เคียงกับสถานศึกษา รวมทั้งติดตามและประเมินผลการดำเนินการเพื่อลดปัญหายาเสพติดในเด็กและเยาวชนต่อไป

(โปรดตรวจสอบมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอีกครั้ง)

ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ (รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม) 8 กันยายน 2569

g14

Click Donate Support Web